საქართველოს ციფრული ჯანდაცვის სტრატეგია
2026-2030
პაციენტზე ორიენტირებული, ერთიანი და ინტეგრირებული ელექტრონული ჯანდაცვის სისტემის ჩამოყალიბება
ძირითადი მიზნები
- მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესება
- პაციენტის ჩართულობის გაზრდა
- ოპერაციული ეფექტიანობა
ტექნოლოგიური ბირთვი
აღმასრულებელი შემაჯამებელი
საქართველოს ციფრული ჯანდაცვის სტრატეგია (2026-2030) წარმოადგენს ქვეყნის ჯანდაცვის სისტემის ტრანსფორმაციის გზაკვეთილს, რომელიც მიზნად ისახავს ინფორმაციული ტექნოლოგიების ეფექტიანი გამოყენების გზით ჯანდაცვის მომსახურების ხარისხის, ხელმისაწვდომობისა და ეფექტურობის მნიშვნელოვან გაუმჯობესებას.
სტრატეგიის ძირითადი მიმართულებები მოიცავს ელექტრონული ჯანმრთელობის ჩანაწერების (EHR) სისტემის შექმნასა და დანერგვას, ჯანმრთელობის ინფორმაციის გაცვლის (HIE) პლატფორმის განვითარებას, ტელემედიცინისა და მობილური ჯანდაცვის (mHealth) გადაწყვეტილებების დანერგვას, ასევე ბიზნეს ინტელექტის (BI) პლატფორმების დანერგვას მონაცემებზე დაფუძნებული მენეჯმენტისთვის.
ხედვა, მიზნები და სტრატეგიული მიმართულებები
ხედვა
საქართველოს ჯანდაცვის ციფრული ეკოსისტემის ბიზნეს სტრატეგია ორიენტირებულია პაციენტზე ორიენტირებული, ეფექტიანი და მონაცემებზე დაფუძნებული ჯანდაცვის მომსახურების ჩამოყალიბებაზე.
მთავარი ხედვა:
ერთიანი, ინტეგრირებული ელექტრონული ჯანდაცვის სისტემა, რომელიც თითოეულ მოქალაქეს უზრუნველყოფს მაღალი ხარისხის, უწყვეტი და ხელმისაწვდომი სამედიცინო მომსახურებით.
ძირითადი მიზნები
-
მომსახურების ხარისხისა და ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება
ტელემედიცინის დანერგვით სოფლად მდებარე დაწესებულებებში
-
პაციენტის ჩართულობა და კმაყოფილება
პაციენტის პორტალებისა და მობილური აპლიკაციების მეშვეობით
-
ოპერაციული ეფექტიანობა
ადმინისტრაციული ტვირთის შემცირება EHR-ის დანერგვით
-
მონაცემებზე დაფუძნებული მენეჯმენტი
BI პლატფორმების მეშვეობით რეალურ დროში მონიტორინგი
სტრატეგიული მიმართულებები
პოლიტიკური მხარდაჭერა
რეგულაციური ჩარჩოს განვითარება და კანონმდებლობრივი ცვლილებები
ეროვნული თანხვედრა
2022-2030 ჯანმრთელობის დაცვის ეროვნული სტრატეგიის ციფრული კომპონენტი
ინსტიტუციური მხარდაჭერა
სპეციალური ერთეულის შექმნა და ექსპერტების გაძლიერება
სახელმწიფო-კერძო პარტნიორობა
კერძო სექტორის ჩართვა და ინვესტიციების მოზიდვა
მონიტორინგის მექანიზმები
ინდიკატორების შემუშავება და წლიური ანგარიშების გამოქვეყნება
ტექნოლოგიური არქიტექტურა და სტანდარტები
ძირითადი საინფორმაციო სისტემების არქიტექტურა
EHR - ელექტრონული ჯანმრთელობის ჩანაწერები
იქნება სისტემის ცენტრალური კომპონენტი, რომელიც უზრუნველყოფს თითოეულ მოქალაქეზე სრული, განახლებადი და ხელმისაწვდომი ელექტრონული ჯანმრთელობის ჩანაწერის ფორმირებას.
მთავარი მოდულები:
- • პაციენტის ძირითადი მონაცემები (Master Patient Index)
- • ამბულატორული და სტაციონარული ჩანაწერები
- • ლაბორატორიული შედეგები
- • ელექტრონული რეცეპტები
HIE - ჯანმრთელობის ინფორმაციის გაცვლა
წარმოადგენს ინფრასტრუქტურასა და სერვისების ნაკრებს, რომელიც საშუალებას იძლევა სხვადასხვა ჯანდაცვის დაწესებულებებს შორის პაციენტის ჯანმრთელობის ინფორმაციის უსაფრთხო გაცვლა.
ძირითადი კომპონენტები:
- • ეროვნული ერთიანი ქსელი
- • ინტერპერაბელურობის სერვერები
- • ჯანმრთელობის რეესტრები
- • უსაფრთხოების კონტროლი
ტელემედიცინა
მთელი ქვეყნის მასშტაბით დისტანციური სამედიცინო მომსახურების პლატფორმის დანერგვა, განსაკუთრებით რეგიონებისთვის, სადაც სპეციალისტებზე წვდომა შეზღუდულია.
2021 წელს დაიწყო პროექტი: სოფლად 200 დაწესებულება აღიჭურვება ძირითადი აპარატურით, ხოლო დამატებით 50 დაწესებულება - ტელემედიცინის აპარატურით.
mHealth - მობილური ჯანდაცვა
სმარტფონებისა და პლანშეტების გამოყენება ჯანდაცვის სერვისებთან დაკავშირებულ პროცესებში - როგორც მოსახლეობის, ასევე ჯანდაცვის პროფესიონალების მხრიდან.
mHealth ინიციატივები:
- • პაციენტის პორტალი და აპლიკაცია
- • SMS და შეტყობინებების სერვისები
- • ჯანმრთელობის მონიტორინგის აპლიკაციები
- • ექიმებისთვის განკუთვნილი აპლიკაციები
ინტეროპერაბელურობისა და მონაცემთა გაცვლის სტანდარტები
HL7 FHIR
Fast Healthcare Interoperability Resources - მთავარი სტანდარტი ელექტრონული ჯანმრთელობის მონაცემების გაცვლისთვის
IHE
Integrating the Healthcare Enterprise - პროფილები პრაქტიკული ინტეგრაციისთვის
SNOMED CT
სისტემატიზირებული ნომენკლატურა მედიცინისთვის - კლინიკური ტერმინოლოგიის სტანდარტი
ICD-11
დიაგნოზების საერთაშორისო კლასიფიკაცია - ICD-10-დან ICD-11-ზე გადასვლა
ღრუბლოვანი ტექნოლოგიები და უსაფრთხოების არქიტექტურა
უსაფრთხოების სტანდარტები
საინფორმაციო უსაფრთხოების მმართველობის სტანდარტი
Security Operations Center - კიბერ საფრთხეების მონიტორინგი
წვდომის კონტროლი
ორსაფეხურიანი აუთენტიფიკაცია
- • ეროვნული eID ბარათის გამოყენება
- • Mobile ID ტექნოლოგია
- • "need-to-know" პრინციპი
- • ნებართვების მატრიცა
მონაცემებზე დაფუძნებული მმართველობა
მონაცემთა ხარისხის უზრუნველყოფა
მაღალი ხარისხის მონაცემები აუცილებელია როგორც პაციენტის უსაფრთხოებისა და მკურნალობის ეფექტურობისთვის, ასევე მონაცემებზე დაფუძნებული გადაწყვეტილებების მიღებისთვის.
ხარისხის კრიტერიუმები:
- • სიზუსტე
- • სისრულე
- • დროულობა
- • თანმიმდევრულობა
- • აქტუალურობა
კონფიდენციალურობა და ეთიკა
პაციენტის მონაცემების კონფიდენციალურობის დაცვა და ეთიკური გამოყენება არის ციფრული ჯანდაცვის სტრატეგიის უმაღლესი პრიორიტეტი.
პრინციპები:
- • პაციენტის ინფორმირებული თანხმობა
- • Privacy-by-Design
- • Privacy-by-Default
- • მონაცემთა ანონიმიზაცია
- • პერიოდული აუდიტები
ღია მონაცემთა პლატფორმები
ანონიმიზებული ჯანმრთელობის მონაცემების გაცვლის ღია პლატფორმის შექმნა კვლევის, ინოვაციური პროდუქტებისა და საზოგადოების ინფორმირების მიზნით.
ანალიტიკური ინსტრუმენტები:
- • ბიზნეს ინტელექტის (BI) პლატფორმები
- • პროგნოზირებადი ანალიტიკა
- • მონაცემთა ვიზუალიზაცია
- • კვლევითი ბაზები
მმართველობის მოდელი და როლები/პასუხისმგებლობები
მმართველობის სტრუქტურა
ციფრული ჯანდაცვის საბჭო
იქნება უმაღლესი საკონსულტაციო და კოორდინაციული ორგანო, რომელიც პასუხისმგებელი იქნება სტრატეგიის ზოგადი ხელმძღვანელობის, პრიორიტეტების დასახვისა და პროგრესის მონიტორინგზე.
შემადგენლობა:
- • სამინისტროს წარმომადგენლები
- • ჯანდაცვის პროვაიდერების ასოციაციები
- • აკადემიური და კვლევითი ინსტიტუტები
- • პაციენტთა ორგანიზაციები
- • ტექნოლოგიური სექტორის ექსპერტები
სამუშაო ჯგუფები
საბჭოს ქვეშმდებარე ორგანოები, რომლებიც კონცენტრირებული იქნება სტრატეგიის კონკრეტული მიმართულებების განხორციელებაზე.
ძირითადი ჯგუფები:
- • ტექნიკური არქიტექტურის დიზაინი
- • სტანდარტების დანერგვა
- • მონაცემთა უსაფრთხოება
- • საკვალიფიკაციო განვითარება
- • ინტეგრაცია და ტესტირება
RACI მატრიცა - პასუხისმგებლობების განაწილება
| ამოცანა | პასუხისმგებელი (R) | ხელმძღვანელი (A) | კონსულტაცია (C) | ინფორმირებული (I) |
|---|---|---|---|---|
| სტრატეგიის დაგეგმარება | სამინისტრო | ციფრული ჯანდაცვის საბჭო | სამუშაო ჯგუფები | ყველა სტეიკჰოლდერი |
| ტექნიკური არქიტექტურა | ტექნიკური ჯგუფი | ციფრული ჯანდაცვის საბჭო | IT პროვაიდერები | სამინისტრო |
| საკანონმდებლო ცვლილებები | იუსტიციის სამინისტრო | მთავრობა | ციფრული ჯანდაცვის საბჭო | საზოგადოება |
| პილოტური პროექტები | სამუშაო ჯგუფები | ციფრული ჯანდაცვის საბჭო | პროვაიდერები | დონორები |
განხორციელების გეგმა (2026-2030)
ძირითადი ეტაპები და ქრონოლოგია
2025 - მოსამზადებელი ფაზა
- • სტრატეგიის ოფიციალური დამტკიცება
- • მმართველობის მოდელის ჩამოყალიბება
- • არსებული მდგომარეობის შეფასება
- • საკანონმდებლო ცვლილებების მომზადება
- • ტექნიკური არქიტექტურის დიზაინი
2026 - პილოტური ეტაპი
- • EHR სისტემის და HIE კავშირის გამოცდა შერჩეულ რეგიონებში
- • ტელემედიცინის პლატფორმის პილოტი
- • მობილური პორტალის beta ვერსია
- • HL7 FHIR სტანდარტის დანერგვა
2027 - მასშტაბირების ეტაპი
- • EHR/HIE სისტემის დანერგვა ყველა სახელმწიფო და მნიშვნელოვან კერძო კლინიკაში
- • ტელემედიცინის სერვისების გავრცელება ყველა რეგიონში
- • მობილური ჯანდაცვის აპლიკაციების სრული ვერსია
- • ეროვნული პაციენტის იდენტიფიკატორის დანერგვა
2028 - კონსოლიდაციის ეტაპი
- • ყველა სახელმწიფო და კერძო პროვაიდერის ქსელთან დაკავშირება
- • სისტემის ოპტიმიზაცია
- • კიბერუსაფრთხოების გაძლიერება
- • მონაცემების გამოყენება პროაქტიული ჯანდაცვისთვის
პილოტური პროექტები
2025-2026: საწყისი პილოტები
- • 2-3 მუნიციპალიტეტში EHR სისტემის გამოცდა
- • HIE კავშირის ტესტი
- • ტელემედიცინის პლატფორმა ერთ დიდ ჰოსპიტალსა და რამდენიმე სოფლის ამბულატორიას შორის
- • მობილური პორტალის beta ვერსია
2026-2027: გაფართოება
- • ერთი ქალაქი და ერთი სოფლის რეგიონი
- • არსებული მოდულების ინტეგრაცია ახალ HIE ქსელში
- • HL7 FHIR სტანდარტის დანერგვა
- • დეველოპერების ტრენინგი
საკვალიფიკაციო გაძლიერება
ჯანდაცვის პროფესიონალები
- • ახალი ელექტრონული სისტემების გამოყენება
- • მონაცემთა ხარისხის მართვა
- • კიბერუსაფრთხოების პრინციპები
- • პაციენტზე ორიენტირებული მომსახურება
IT პერსონალი
- • HL7 FHIR სტანდარტი
- • SNOMED CT ტერმინოლოგია
- • EHR/HIE სისტემების მხარდაჭერა
- • ინტეგრაციის ტექნოლოგიები
ფინანსური მექანიზმები და ბიუჯეტი
დაფინანსების წყაროები
სახელმწიფო ბიუჯეტი
ძირითადი დაფინანსების წყარო ინფრასტრუქტურული პროექტების, სისტემების დანერგვისა და საოპერაციო ხარჯებისთვის
დონორები
საერთაშორისო პარტნიორები (მსოფლიო ბანკი, ევროკავშირი და სხვა) ტექნიკური დახმარებისა და პილოტური პროექტებისთვის
კერძო სექტორი
პირდაპირი ინვესტიციები და სახელმწიფო-კერძო პარტნიორობის (PPP) მექანიზმები
დაფინანსების მოდელები
თანაფინანსება
სახელმწიფოსა და დონორებს შორის, ასევე სახელმწიფოსა და კერძო სექტორს შორის
ინოვაციური ფონდები
სტარტაპებისთვის და ტექნოლოგიური გადაწყვეტილებებისთვის ჯანდაცვაში
PPP მექანიზმები
დიდი ინფრასტრუქტურული პროექტების განსახორციელებლად
ბიუჯეტის განაწილება
კაპიტალური ხარჯები
საოპერაციო ხარჯები
დამტკიცების მექანიზმი და სამართლებრივი სტატუსი
დამტკიცების პროცედურა
შემუშავება
დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ სტრატეგიის პროექტის შემუშავება ფართო კონსულტაციებით
ციფრული ჯანდაცვის საბჭო
სხვადასხვა სამინისტროების, სააგენტოების, პროვაიდერების, აკადემიური და საზოგადოებრივი სექტორის წარმომადგენლებისგან შემდგარი საბჭოს მიერ განხილვა და დამტკიცება
მთავრობის დამტკიცება
სტრატეგიის წარდგენა მთავრობის მიერ დამტკიცებისთვის
საკანონმდებლო რატიფიკაცია
საჭიროების შემთხვევაში, კანონმდებლობრივი დამტკიცება ან რატიფიკაცია საკანონმდებლო ორგანოს მიერ
კანონმდებლობასთან ურთიერთობა
პერსონალური მონაცემთა დაცვა
კანონმდებლობის გაძლიერება პაციენტის მონაცემების კონფიდენციალურობის, უსაფრთხოებისა და ეთიკური გამოყენების უზრუნველყოფის მიზნით
შესაძლოა GDPR-ის ანალოგის მიღება
ელექტრონული ჯანდაცვის კანონმდებლობა
ელექტრონული ჯანმრთელობის ჩანაწერების (EHR) სამართლებრივი სტატუსი, მონაცემთა გაცვლის წესები, პაციენტისა და პროვაიდერის უფლებები
სამედიცინო ლიცენზირება
ცვლილებები სამედიცინო ლიცენზირებისა და აკრედიტაციის წესებში ციფრული ტექნოლოგიების გათვალისწინებით
ფინანსური კანონმდებლობა
ციფრული ჯანდაცვის ინიციატივების დაფინანსება და ანაზღაურების მექანიზმები ციფრული სერვისებისთვის
მონიტორინგი, შეფასება და მუდმივი განვითარება
KPI-ები - ძირითადი შესრულების ინდიკატორები
შეფასების მექანიზმები
წლიური ანგარიში
მიღწევები, პრობლემები და მომდევნო წლის ნაბიჯები
პერიოდული შეფასებები
შუალედური და საბოლოო შეფასებები დამოუკიდებელი ექსპერტების მიერ
მუდმივი განვითარება
სტრატეგიის დინამიური და მორგებადობა ტექნოლოგიურ პროგრესსა და მომხმარებელთა მოთხოვნებზე